De bekende manieren om je stemming en werkmotivatie op peil te houden zijn genoeg slapen, sporten en tijd doorbrengen met je geliefden. Dat helpt tegen een burn-out en houdt je op koers. Maar er zijn ook verborgen factoren die je werkmotivatie ongemerkt laten afnemen.
Ook als je je best doet om een gebalanceerd leven te leiden, kun je je slap en lusteloos voelen. Misschien is een van de onderstaande factoren dan de oorzaak.
1. Rommel
Een rommelige ruimte is een rommelig hoofd. Spullen om je heen maken niet alleen je werkplek rommelig, maar ook je geest. Onderzoek laat zien dat je je moeilijker kunt concentreren naarmate er meer rommel om je heen ligt.
Je hersenen proberen voortdurend alles te verwerken wat je ogen doorgeven. Een omgeving vol spullen kost dus energie die je ook in je werk had kunnen stoppen. Dat geldt ook voor digitale rommel: een overvolle inbox, een bureaublad vol iconen of de constante meldingen op je smartphone.
Opruimen is een proces dat je leven eenvoudiger maakt, zodat je omgeving niet om je aandacht vecht. En in tegenstelling tot wat veel mensen denken, is multitasken een mythe: de meest productieve aanpak is om je taken gestructureerd na elkaar te doen.
2. Kunstlicht
Genoeg slapen is niet voldoende: je slaap moet ook van goede kwaliteit zijn. Veel factoren beïnvloeden die kwaliteit, maar op het licht in je slaapkamer heb je waarschijnlijk de meeste invloed.
Blootstelling aan licht verstoort de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaapritme regelt. Dat geldt vooral voor het blauwe licht van je smartphone, tablet en computerscherm. Beperk schermgebruik vlak voor het slapengaan daarom zoveel mogelijk, of gebruik de nachtmodus van je apparaten.
3. Het seizoen
Omdat licht je melatonine beïnvloedt, spelen de seizoenen ook een grote rol. Mensen in een koud en donker klimaat hebben vaker last van een winterdepressie, die samenhangt met een gebrek aan daglicht. In Nederland heeft naar schatting zo’n 3 tot 5 procent van de mensen last van een winterdepressie, en nog veel meer mensen van een milde winterdip. Logisch dus dat je productiviteit daaronder lijdt.
Lichttherapie is een bewezen remedie: dagelijks zo’n half uur bij een lamp van 10.000 lux. Ook een flinke wandeling buiten overdag helpt. Heb je echt last van somberheid, ga dan naar je huisarts.
4. Slecht weer
Of je de dag met een goed of slecht humeur begint, hangt mede af van het weer. Bewolking en regen lijken vooral mensen die al in een slechte bui zijn nog verder naar beneden te halen. Slecht weer beïnvloedt ook hoe moe we ons voelen, en daarmee onze productiviteit.
Er zijn overigens ook studies die laten zien dat we juist productiever zijn op dagen met slecht weer. Je wordt dan minder afgeleid en je gedachten dwalen minder vaak af naar wat je buiten allemaal zou kunnen doen.
5. Sociale media
Dat te veel tijd op sociale media ten koste gaat van je productiviteit, zal niemand verbazen. Onderzoek van de Universiteit van Michigan naar Facebookgebruik liet zien dat mensen zich na twee weken somberder voelden naarmate ze meer op Facebook zaten.
Doordat je je eigen leven, ten onrechte, vergelijkt met bijvoorbeeld de vakantiefoto’s van je vrienden, krijg je een negatiever zelfbeeld. Je voelt je somberder en bent daardoor minder productief. Zet meldingen uit en plan vaste momenten om sociale media te checken.
6. Houding
Iemand met een ingezakte houding gaat vaak hangen en doet alles langzamer, terwijl iemand met een rechte rug vol vertrouwen sneller en effectiever werkt.
Wat veel mensen zich niet realiseren: onze houding beïnvloedt onze stemming, niet alleen andersom. Een studie uit 2009 liet zien dat mensen die rechtop zaten positiever over zichzelf oordeelden dan mensen die dezelfde test ingezakt maakten.
7. Kleur
Ons lichaam en onze geest reageren op kleuren. Rood associëren we direct met gevaar, daarom zijn stop- en gevarenborden ook rood. Blauw en groen worden vaak genoemd als ideale kleuren voor de werkplek. Groen is de kleur van de natuur en werkt ontspannend, wat prettig is als je de hele dag naar een scherm kijkt. Blauw zou juist het denkproces en de creativiteit stimuleren. Een plant op je bureau is dus geen overbodige luxe.
8. De mensen om je heen
Goede sociale relaties zijn belangrijk voor ons geestelijk welzijn. We hebben de natuurlijke neiging om de stemming van anderen over te nemen. Dit verschijnsel, emotionele besmetting, zorgt ervoor dat we ons in anderen kunnen inleven.
Het mooie daarvan: als je je omringt met positieve en optimistische mensen, wordt je eigen stemming ook positiever.