Op zoek naar een schuldige
Begin jaren negentig zochten een aantal hoogopgeleide ouders een verklaring voor het feit dat hun kind autistisch was. Die zondebok vonden ze in vaccins. Het idee sloeg aan en werd al snel opgepikt door letselschadeadvocaten, die er brood in zagen. Een van hen, de Britse advocaat Richard Barr, wist dat hij een wetenschappelijke studie nodig had om rechtszaken tegen vaccinfabrikanten te kunnen winnen. Hij vond die in de maag-darm-leverarts Andrew Wakefield.
Andrew Wakefield
Wakefield had al eerder onderzoek gedaan naar darmontstekingen en autisme. Via het juridische fonds van Barr ontving hij ruim 435.000 pond, plus onkosten. In 1998 publiceerde hij in het medische tijdschrift The Lancet een artikel dat volgens hem een verband aantoonde tussen het BMR-vaccin (bof, mazelen en rodehond) en autisme. Direct daarna riep hij op een persconferentie op om de drie vaccins los van elkaar te geven. Wat hij er niet bij vertelde: kort daarvoor had hij patent aangevraagd op een eigen, los mazelenvaccin.
Het onderzoek deugde niet. Het ging om slechts twaalf kinderen, statistisch gezien veel te weinig om iets te bewijzen. Meerdere kinderen waren via de advocaat of via een actiegroep tegen vaccins aangedragen, en bij sommige kinderen waren de klachten al vóór de vaccinatie begonnen. Bovendien bleek Wakefield de gegevens te hebben gemanipuleerd.
Latere studies hebben de resultaten van Wakefield nooit kunnen herhalen. Integendeel: ze vonden geen enkel verband tussen het BMR-vaccin en autisme. Een van de grootste onderzoeken, uit Denemarken in 2019, volgde ruim 650.000 kinderen en kwam tot dezelfde conclusie. The Lancet trok het artikel van Wakefield in 2010 volledig in.
Brian Deer
Onderzoeksjournalist Brian Deer nam het hele onderzoek jarenlang onder de loep en wist de fraude tot in detail bloot te leggen. Zijn bevindingen verschenen in The Sunday Times en in 2011 in het British Medical Journal (BMJ), dat het onderzoek van Wakefield toen openlijk frauduleus noemde. Wakefield spande in Texas een rechtszaak aan tegen Deer en het BMJ, maar die werd afgewezen.
Uit het artsenregister geschrapt
Na een langdurig onderzoek van de General Medical Council, de Britse medische tuchtraad, werd Wakefield in 2010 schuldig bevonden aan onder meer oneerlijkheid en het onethisch behandelen van kinderen met een ontwikkelingsstoornis. Hij werd uit het Britse artsenregister geschrapt.
Wakefield bleef volhouden dat hij onschuldig was. Hij verhuisde naar de Verenigde Staten, maakte daar de antivaccinatiefilm Vaxxed en groeide uit tot een boegbeeld van de antivaccinatiebeweging.
Waarom dit er nog steeds toe doet
Ruim 25 jaar na dato is het verband tussen vaccins en autisme volledig weerlegd, maar het verhaal leeft voort. Ook in Nederland daalt de vaccinatiegraad al jaren en ligt die onder de grens die nodig is om mazelen buiten de deur te houden. In 2024 telde Europa het hoogste aantal mazelengevallen in 25 jaar. Eén frauduleus onderzoek heeft zo een blijvende invloed op de volksgezondheid.
Bronnen
Other Articles
Coronavirussen in de 21e eeuw
De wereld is verrot
