Complottheorieën staan de laatste jaren steeds meer in de schijnwerpers. Een van de populairste is dat Microsoft-oprichter Bill Gates de wereldbevolking wil halveren, bijvoorbeeld met vaccins. Er is geen enkel bewijs voor, maar het verhaal blijft rondgaan. Hoe is het ontstaan?
Wat zei Gates echt?
De theorie gaat terug op een TED-talk die Gates in 2010 gaf over klimaatverandering. Daarin zei hij dat de wereldbevolking op weg was naar ongeveer negen miljard mensen, en dat goede vaccins, betere gezondheidszorg en voorlichting over gezinsplanning die groei met zo’n 10 tot 15 procent konden afremmen.
Dat klinkt misschien tegenstrijdig: hoe kunnen vaccins leiden tot minder mensen? Het antwoord is goed onderzocht. Als minder kinderen jong sterven, kiezen ouders er gemiddeld voor om minder kinderen te krijgen. Zo groeit de bevolking langzamer, terwijl er juist méér kinderen gezond opgroeien. Gates had het dus over een tragere groei, niet over het verminderen of halveren van de bevolking.
Hoe de complottheorie ontstond
Complotdenkers knipten de uitspraak los uit zijn context en maakten er een geheime agenda van: Gates zou de bevolking willen terugdringen door gedwongen sterilisatie of zelfs massamoord. Omdat zijn stichting al jaren miljarden investeert in vaccinatieprogramma’s, werden vaccins het vermeende wapen.
Tijdens de coronapandemie kreeg de theorie een nieuwe impuls. Toen gingen er ook verhalen rond dat Gates via coronavaccins chips bij mensen zou inbrengen. Ook daarvoor is geen enkel bewijs: een vaccin bevat geen chips, en zo’n chip zou ook niet door een injectienaald passen of zonder voeding kunnen werken.
De feiten
Er is geen enkel bewijs dat Bill Gates of zijn stichting de bevolking wil verkleinen. De programma’s van de Gates Foundation hebben juist als doel om kindersterfte terug te dringen, onder meer door vaccinatie tegen ziektes als polio, mazelen en malaria. Volgens schattingen hebben vaccinatieprogramma’s wereldwijd miljoenen kinderlevens gered.
Je hoeft het niet eens te zijn met alles wat Gates doet. Er is terechte kritiek mogelijk op de invloed die één rijke man heeft op de wereldwijde gezondheidszorg. Maar dat is iets heel anders dan een geheim plan om de helft van de mensheid uit te roeien. In plaats van te focussen op complottheorieën kunnen we ons beter richten op de echte uitdagingen, zoals pandemieën, klimaatverandering en armoede.